Elektriciteit on/off

Een verhaal over de aansluiting van elektriciteit, regeltjes, problemen en oplossingen. Zonder veel foto’s en met details over dit proces. Voor die-hard liefhebbers van ons blog en mensen die ook overwegen op La Palma een energievol bestaan op te bouwen.

Een tegenvaller ten aanzien van ons project begon eigenlijk al een maand of 4 geleden. Nadat we een deel van ons grondstuk hadden verkocht aan Andreas en Ulrike hadden we in onze begroting een paar posten weer aangevuld en opgepoetst. We hadden hiermee het idee dat we de financiering van ons project weer helemaal op orde hadden en voor eventuele tegenvallers hadden we een kleine buffer overgehouden. De enige post die nog met onzekerheid was omgeven was de aansluiting van onze huizen op elektra en water.

Al tijden hebben geleden hebben we er bij Oscar op aangedrongen vlot werk te maken van vooral de aansluiting van elektra op het netwerk. Door Ruud uit Puntagorda zijn wij op onze hoede voor dit proces. Bij hem duurt niet alleen het administratieve deel van dit proces al meer dan een half jaar, ook weten we dat de kosten behoorlijk kunnen oplopen.

Tijdens onze onderhandelingen met Oscar over de kosten van de bouw van ons project hadden we mede door Ruud voor de aansluitingen een flinke post begroot.

Freddy is de vaste elektricien van Oscar. We hebben hem al een paar keer ontmoet en de man weet duidelijk ruim voldoende van zijn vak. Vier maanden geleden is hij begonnen met het regelen van de aansluiting voor elektriciteit. Hij gaat de aansluiting van de elektriciteit niet alleen voor ons regelen, er moet natuurlijk ook een aansluiting komen voor Andreas en Ulrike. Ons gezamenlijke grondstuk grenst aan de oceaankant aan een weg. Dit wordt ook de toegangsweg voor hun huis en onze vakantiehuisjes. Schuin tegenover onze gezamenlijke inrit is een grondstuk dat vroeger verdeeld was in terrassen, maar dat tegenwoordig alleen wordt begroeid door wat rommelige struiken en dennenbomen. Op dit grondstuk staat op een meter of 30 van onze oprit en 10 meter van de weg een houten paal. Deze paal draagt de kabels voor de elektra van onze benedenbuurvrouw. Vroeger hebben de kabels ook doorgelopen tot het oude huis boven ons grondstuk, maar die lijn is jaren geleden al afgekoppeld. Het leek ons een eenvoudige oplossing om deze oude lijn te herstellen en onze gezamenlijke aansluitingen hieraan te bevestigen. Wat volgde was een typische Canarische mallemolen van regelgeving. Ik leg het uit in een verkorte versie.

Allereerst is het voor aansluiting op een bestaande elektriciteitspaal nodig om toestemming te vragen aan de eigenaar van het grondstuk waar de betreffende paal op staat. Hier begon het proces van Freddy 4 maanden geleden. Niemand van de buren kon ons vertellen wie eigenaar was. Mogelijk was het te achterhalen via een lokale makelaar die het grondstuk een paar jaar geleden in de verkoop had. Na veel omzwervingen kwam Freddy er via zijn eigen kennissenkring achter dat het betreffende grondstuk niet één, maar een hele familie aan eigenaren had die door overerving samen eigenaar waren geworden. En die eigenaren moeten het samen eens zijn dat wij de lijn (die zij zelf niet gebruiken) aansluiten op onze huizen. Van de 7 eigenaren wonen er 2 in Venezuela en 5 op de Canarische eilanden. Gelukkig treedt één van de zussen uit Los Llanos op als vertegenwoordiger van de familie. Freddy heeft inmiddels uitgevonden bij het gemeentehuis dat de aansluiting niet simpelweg kan worden doorgetrokken, maar dat er allereerst op het terrein van de 7 eigenaren een extra houten paal moet worden gezet. Vanuit deze paal moet vervolgens een kabel onder de weg door gelegd worden naar het begin van onze oprit. Omdat het alles bij elkaar nogal wat graafwerk met zich meebrengt, ziet de zuster uit Los Llanos haar kans schoon om een flinke compensatie voor haar familie uit de wacht te slepen. Als wij haar grondstuk willen gebruiken, wil zij dat wij ook voor haar een aansluiting bij de nieuwe paal regelen. Freddy deelt ons mee dat wij er goed aan doen om deze compensatie te accepteren, omdat we anders via een omweg een andere lijn moeten kiezen. Een optie die veel meer zal gaan kosten.

We stemmen er schoorvoetend mee in en vragen Freddy om bij de gemeente na te vragen wat we verder moeten regelen, een opgave van de kosten te maken en in een tijdsplan duidelijk te maken wanneer de aansluiting klaar kan zijn. Het is duidelijk dat wij pas kunnen verhuizen als de aansluiting op de elektra is geregeld. En Oscar heeft aangegeven dat hij eind oktober (tel daar op z’n Palmees een maand bij op) met ons huis klaar wil zijn. We vragen Freddy om er een beetje haast mee te maken.

Afgelopen 2 weken kwamen de antwoorden via Freddy binnen. Als onze gemeenschappelijk aansluiting helemaal door de ambtelijke molen is zullen er een hele reeks stempeltjes op formulieren moeten komen. Allereerst is daar de nieuwe houten paal die 7 meter naast de huidige paal zal staan, precies 3 meter van de weg. Deze paal moet worden voorzien van een Betonnen basement van 1,5 bij 1,5 bij 1,5 meter! De extreme voorliefde voor groteske bouwnormen neemt hier wel erg bizarre vormen aan. Met een bijbehorend kostenplaatje. Daarnaast moet de lijn onder de weg door worden gegraven. We hebben voor deze klus Alexi in de gedachten. De basisaansluiting voor onze huisjes en die van onze buren die op onze oprit zal worden geplaatst moet komen in een kast van 1,6 meter breed. Hierbij kunnen vast Jorge en Angel helpen en anders wil ook hierbij Alexi wel helpen. In de calculatie van Freddy zijn de kosten voor het Beton, het graafwerk van Alexi en de elektrakast door Jorge en Angel niet opgenomen. Maar de overgebleven calculatie komt met zo’n pittig prijskaartje dat wij ernstig moeten overleggen met onze nieuwe buren. De stempeltjes komen blijkbaar niet gratis op de papieren.

Freddy begrijpt onze situatie en kan er waarschijnlijk ook niet zo veel aan doen. Hij schroeft zijn deel van de begroting zo veel mogelijk naar beneden en legt ons uit hoe het proces zal lopen om de aansluiting te realiseren.

Allereerst moet je bij de netbeheerder (Endesa) je toekomstige gebruik reserveren. Freddy rekent voor ons een fraaie 3-fase aansluiting met ruim vermogen en bijbehorend prijskaartje en geheel volgens Palmese traditie ruim binnen de normen. Voor onze nieuwe buren en de eigenaren van het grondstuk aan de overkant komt een 1-fase aansluiting. Duurt 2 a 3 weken.

Daarna mag je bij het gemeentehuis een licentie voor de werkzaamheden aanvragen. Duurt zeker 3 weken.

Met de licentie mag het werk aan de nieuwe paal, de onderdoorgang onder de weg en de hoofdelektrakast beginnen. In de tussentijd schrijft aannemer Oscar een plan waarin staat dat de bouw van de huisjes voorlopig is afgerond (obra final provisional). Reken op minimaal 3 weken.

Deze documenten worden gepresenteerd aan een technicus die een officiële tekening maakt van de aansluiting. Die worden ingeleverd bij de netbeheerder voor toestemming. Duurt 2 a 4 weken.

Nadat (en als) de toestemming is gegeven voor de aansluiting regelt Endesa een technisch medewerker om de connectie te maken, zeg maar hij steekt de stekker er in. De termijn hiervoor is normaal 2 a 3 weken, maar de werknemers hebben het nogal eens druk, langer is geen uitzondering.

We kunnen er in het meest gunstige geval op hopen dat de aansluiting begin volgend jaar klaar is. Ruim na de oplevering van ons huis… Grr.

We overleggen met onze nieuwe buren over de situatie. We hadden namelijk afgesproken dat we de kosten van de aansluiting samen verdelen. Voor hun is het lange tijdsplan voor de aansluiting niet zo’n probleem, ze moeten nog beginnen met bouwen. Het is voor hen echter wel even schrikken als we het prijskaartje presenteren. Ze vragen ons of we al hebben overwogen hebben om de aansluiting te schrappen en zelfvoorzienend (off-grid) te gaan. We rekenen beide scenario’s door en komen tot de conclusie dat de kosten die we moeten maken voor een elektra-aansluiting inclusief de 16 zonnepanelen die we sowieso hadden bedacht, ongeveer even hoog zullen zijn als wanneer we de aansluiting schrappen en in plaats daarvoor 9 grote accu’s bijplaatsten. Navraag hierover bij onder andere Hans uit Puntagorda, die al een dergelijk systeem heeft staan en eigenlijk zonder zijn aansluiting kan, levert op dat we hiermee ongeveer voldoende moeten hebben voor het gebruik voor het hele project.

De 2 kleinere huisjes die we gaan bouwen zullen we gaan verhuren aan vakantiegangers. We gaan ervan uit dat er in het eiland met haar voorliefde voor groteske bouwnormen voorwaarden worden verbonden aan de continuïteit van een stroomvoorziening, zeker bij verhuur. En we komen er achter dat dit nogal mee lijkt te vallen. Voor ons eigen huis zijn er geen normen. Als je zelf zonder elektra wilt zitten dan moet je dat zelf weten. Voor de verhuur is het slechts nodig dat je met zekerheid kunt aangeven dat er altijd stroom beschikbaar is. Daar kan zelfs de netbeheerder in de praktijk niet helemaal aan voldoen, de stroom valt ook in ons huidige huurhuisje soms uit of wisselt sterk van kracht. Maar de oplossing voor ons project is even simpel als goedkoop. Hans kwam er mee. Een generator. Ontzettend duur in gebruik en enorm vervuilend, maar altijd bruikbaar en precies binnen de norm. Aan ons de taak om uit te rekenen hoe we zoveel energie kunnen opslaan voor donkere dagen dat we dit apparaat nooit hoeven te gebruiken. Zo komen we uit op de 9 grote accu’s voor ons complex.

We bespreken de plannen met onze nieuwe buren en zijn er eigenlijk al van overtuigd dat we de dure aansluiting op het net niet gaan nemen. Samen met hen gaan we de komende weken offertes aanvragen voor zonne-energiesystemen bij verschillende technici en fabrikanten. We weten natuurlijk niet precies hoeveel panelen we moeten hebben voor het opwekken van de stroom en hoeveel accu’s we moeten bijplaatsen om energie op te slaan voor de avonden en voor de paar dagen per jaar dat op ons zonnige eiland de zon niet schijnt. Ook hier biedt Hans uitkomst. Hij heeft afgelopen jaren nauwkeurig bijgehouden hoeveel zijn panelen opbrengen, wanneer en hoeveel zijn accu’s zijn opgeladen en hoe vaak er bij zijn huidige systeem een tekort ontstond. Dat blijkt nogal mee te vallen. Samen met onze buren besluiten we dat wij eerst een proefopstelling aan leggen. We schatten het verbruik en onze energie-opslagbehoefte in voor ons huis en leggen dit systeem voorlopig aan. Digitaal kunnen we natuurlijk prima volgen wanneer onze accu’s leeg dreigen te raken. We moeten dan even voorzichtig zijn met energieverbruik. Het hele systeem is modulair, wat wil zeggen dat je zowel zonnepanelen als accu’s vrij makkelijk kunt bijplaatsen. Als we in de proeffase iets tekort komen kunnen we dat eenvoudig uitbreiden. En als het allemaal na een winter met donkere dagen blijkt te werken, plaatsen we voor de vakantiehuisjes een zelfde hoeveelheid panelen en accu’s bij. We hopen dat de generator ongebruikt in Casa Gerard blijft staan en zullen Endesa (en onze familie onderburen) vertellen dat we geen gebruik zullen maken van de aansluiting.

Familie op afstand

Afgelopen week kregen we een paar stevige tegenvallers te verwerken. Ook het leven op een prachtig subtropisch eiland is geen aaneensluiting van goed nieuws. Helaas. De week werd gedomineerd door de plotselinge achteruitgang van de gezondheid van de vader van Anita. Toen we een jaar geleden naar La Palma verhuisden wisten we dat het kon gebeuren dat de gezondheid van een van onze (6) ouders zo ver achteruit kon gaan, dat we eigenlijk zo snel mogelijk richting Nederland moesten vertrekken. Zo’n moment kwam donderdagochtend ineens erg dichtbij en dan ben je toch ver weg. Gelukkig konden we via alle familie meeleven. We hopen er op afstand het beste van en realiseren ons maar al te goed dat we nu en ook in de toekomst niet zo makkelijk kunnen schakelen als vroeger.

The unusual suspect

Het is al weer dik twee-en-een-halve maand geleden dat Poes bij ons kwam wonen. Eind juni haalden we haar op bij Arie uit Las Manchas, aan de andere kant van de gestolde lavastromen. Ze voelde zich al snel thuis en de naam Chica die Arie haar had gegeven werd ingeruild voor Poes. Onze Poes.

Poes is een ondernemend type en al snel leerde ze onze buurt kennen. En al even snel kwam er aandacht van andere katten. Poes is erg op zich zelf en wimpelt de aandacht van verwilderde buurtkatten vaak af met een beetje gebrom en af en toe een knauw. Poes is nog jong en heeft in haar korte leventje meer ervaring met overleven dan met spelen. En er waren al vrij vlot meerdere poezen en vooral katers die wel met haar wilden spelen. En misschien ook wel meer…. Maar Poes houdt ze op een gepaste afstand.

Rond ons huis lopen verschillende poezen en katers. De meeste hebben volgens ons wel een vast stekkie, maar zijn het gewend om vrij rond te lopen. Hier en daar krijgen ze vast wat eten en de rest van de tijd scharrelen ze zelf hun kostje bij elkaar. Niet alleen Poes was voor de buurtkatten interessant, maar ook haar voerbakjes. Zo kwamen wij in aanraking met 4 regelmatige bezoekers. Zo is daar een bruin-beige lapje dat schichtig zijn kop om de deur steekt. We denken dat het een “zij” is. Ze kwam voornamelijk om af en toe een paar brokjes uit Poes haar bak te peuzelen en was daarna snel weer weg. We hebben haar voornamelijk in het begin gezien. Ze heeft een broertje (althans we denken dat dat een mannetje is) die vaker langs komt. Poes gromt vaak wat maar dit beige lapje is daar duidelijk niet van onder de indruk en is vooral uit op meer brokjes. Door de kleur van zijn vacht noemen wij hem “Jaren ’90-poes”. Jaren 90-poes en Poes zijn geen vrienden en de indringer heeft al een paar keer een emmertje water over zich heen gekregen.

Dan is daar een zwart-witte poes. Beetje in de kleurstelling van de Felix-reclames. Het lijkt een ouder beestje. Ze hoort vast bij onze buren en is erg schichtig. Meestal ligt ze op de hoek van een natuurstenen muur te suffen. Af-en-toe lijkt ze een beetje de weg kwijt en ergens zal ze wel een klap van de molen gehad hebben. Als ze op de hoek ligt te zonnen loopt er vaak een draad slijm uit haar mond, wat haar suffige uiterlijk nog meer lijkt te onderstrepen. We noemen haar oneerbiedig “het Kwijlende Monster”.

De schrik van de buurt is een bijna witte jonge kater met een leuke dikke kop. Het beestje heeft vooral toen Poes net bij ons was veel toenadering gezocht. We denken dat het katertje wel zin had in meer dan alleen spelen en in de eerste weken vulden de nachten zich regelmatig met urenlang gejoel. De emmers water konden haar niet bij Poes weghouden. Maar Poes is nog zo jong, we hadden niet het idee dat ze de leeftijd had bereikt om moeder te worden. Toen het nachtelijke gekrijs aanhield bedachten we dat het misschien beter was om poes te laten steriliseren voordat we een al te grote bijdrage gaan leveren aan het toch al ruime kattenaanbod op ons eiland.

Maar voor we de eerste stap richting de dierenarts wilden zetten werd Poes dikker en dikker en begonnen haar tepeltjes op te zetten. Er was duidelijk iets aan de hand en wij waren te laat om daarop in te grijpen.

De draagtijd voor poezen is tussen de 65 en 70 dagen en omdat het bezoek van de buurtkaters (en speciaal het bijna witte katertje) waarschijnlijk al in de eerste weken raak was, konden we ergens rond de 2e week van september kleintjes verwachten. Maar wie was de dader? Met het dikker worden van Poes werd het een serieuze “Who dunnit?”. Natuurlijk stond de witte kater hoog op de lijst. We maakten al grapjes over de kleur van de kittens en hoe goed deze zou staan bij onze meubels en de nieuw te kopen bank.

En gisteravond, of eigenlijk vannacht begon het. De eerste weeën werden moeizaam gezucht tussen ons in op het dekbed. Daarna kwam op een oud stoelkussen op het dekbed het eerste kleintje tevoorschijn. Een beige humpje met tijgerprint. Zou best een mix kunnen zijn van het lichte katertje en Poes. Helaas heeft het eerste humpje het niet gehaald. De tweede was duidelijk een broertje/zusje van de eerste en dit humpje ging direct op zoek naar Moeders borst. We waren er nog steeds niet uit van welke vader de eerste 2 kittens waren. Het witte katertje kon….maar ook één van de beige Jaren ’90 katten die het liefst kwamen voor Poes haar brokjes was een mogelijkheid. Het derde en laatste humpje gaf uitsluitsel. Ineens lag daar op moeders buik een kleine uitvoering van een poesje uit de Felix-reclame! Het Kwijlende Monster had blijkbaar zijn kans gezien en heeft Poes haar familie uitgebreid.

En Poes is er maar wat blij mee. Na een paar uur drentelen om het doodgeboren jong is de aandacht nu volledig gericht op de 2 kleintjes en op het herstellen van een indrukwekkende en vermoeiende nacht.

En nu maar hopen dat de kleintjes niet zo kwijlen en dat ze geen tik van de molen hebben meegekregen.

Irrigatie

Het is zomer op La Palma en onze gekochte en bij elkaar gehoarde plantjes hebben veel water nodig. Tot afgelopen week gaven we alle planten en boompjes met de emmer en de gieter water. De plantjes vinden het prima en vooral de verzamelde struikjes hebben het goed naar hun zin. Maar we krijgen langzamerhand steeds meer plantjes om te verzorgen en met het verder inrichten van onze tuinen werd het tijd voor een makkelijkere aanpak.

Al toen we een paar jaar geleden het grondstuk kochten stond op het hooggelegen deel van het terrein een enorme waterbak. We hadden al snel het idee om die te gebruiken als voorraadbak voor onze irrigatie. We knapten em op, maakten de bak waterdicht en begonnen begin juni de bak te vullen met schoon bergwater. Een klein straaltje water van 1,5 a 3 liter per minuut (1 a 2 waterrechten) stroomt sindsdien in het grote bassin. Zo nu en dan moest de buitenwand nog even worden bijgepunt om de tank zo waterdicht mogelijk te maken. Heel langzaam steeg het water tot enkelhoog, kniehoog en inmiddels zo hoog dat we bijna moeten zwemmen om de wanden te controleren op loslatende verf en scheurtjes.

Een paar weken geleden bereikte het water het niveau van de Grote IJzeren Buis waar Alexi en Juan Carlos destijds een afsluiter op hadden gemaakt in Casa Gerard. Door deze buis gaat het water van de tank naar onze tuinen stromen.

Na het openzetten van een grote oude gietijzeren schuif blijkt dat een ijzeren koppelstuk een beetje water lekt en opnieuw moet worden gelast. Als we Jorge vragen hoe we dit het beste kunnen maken, blijkt de oplossing al onderweg. De betonmolen waar zij het beton voor de afdekvloer mee aan het draaien zijn is kapot en er is een lasser onderweg om de boel weer aan elkaar te lassen. De behulpzame man vindt het geen enkel bezwaar om het koppelstuk in Casa Gerard even aan te punten. Ook Jorge en Angel vinden het in elkaar knutselen van de slangen leuker dan het draaien van het beton en helpen ons op weg met de eerste verbindingen.

We hebben bedacht het irrigatiesysteem in 2 delen aan te leggen. Voorlopig leggen we een basissysteem aan met grote buizen. Vanuit de grote buizen wordt het water steeds verder verdeeld in kleinere buizen. In de toekomst willen we aan de laatste kleine buizen op verschillende plekken een sproei- of druppelsysteem koppelen voor de tuinen van de vakantiehuisjes en de fruitboompjes.

Naast ons systeem leggen we ook direct een aansluiting aan voor onze toekomstige buren. Een grote buis zal naar hun huis gaan zodat zij ook water uit het enorme waterbassin kunnen gebruiken. We leggen ons systeem aan binnen in Casa Gerard. Het systeem begint met een filter. Daarna houden we ruimte voor een pomp. Omdat het water voor de beregening rechtstreeks uit het bassin komt is de waterdruk slechts afhankelijk van de hoogte van het waterniveau. Op dit moment zit er in het bassin een meter water. Het bassin staat op de hoogte van de tuinen rond Casa Gerard. In deze tuinen staan op dit moment onze meeste plantjes. Eén meter waterhoogte resulteert in een druk van 0,1 bar. Dat is misschien net genoeg om een stroompje water op gang te brengen, maar zeker niet genoeg voor een bevloeiingssysteem. Zelfs als het water in het bassin stijgt tot de maximale hoogte, zal de druk op dit terras niet hoger worden dan 0,4 bar. Ter vergelijking: op waterleidingen in Nederland staat tussen de 1,5 en 2,5 bar druk. Dat zullen we minimaal ook nodig hebben voor het beregeningssysteem. Vandaar de pomp in de toekomst. De Karmando-tuin naast ons huis ligt ongeveer 3 meter lager dan het waterbassin. De druk op de leidingen zal daar op dit moment 0,4 bar bedragen en de druk op het daaronder gelegen terras loopt op naar 0,7 bar. Puur door het verschil in hoogte. Nog niet genoeg voor een beregeningsinstallatie, maar voorlopig al wel genoeg om de plantjes met de slang te besproeien.

Het irrigatiesysteem is verdeeld in 3 groepen. Eén voor de terrassen ten noorden van ons huis, één voor ons terras aan de zuidkant en één voor de tuinen van de vakantiehuisjes en de nog te planten sinaasappelboompjes op Antonio’s Paadje. We kopen een royale hoeveelheid buizen, koppelstukken, hoekstukken en afsluiters bij de Bolsa de Aguas, een bouwmarkt voor de boeren, een beetje vergelijkbaar met de ouderwetse boerenbond. Het blijft opmerkelijk hoe goed en vriendelijk we elke keer geholpen worden bij de verschillende winkels. Als we vertellen dat we aan het bouwen zijn in het naburige La Punta en dat Oscar onze aannemer is, zet de medewerker de gekochte onderdelen zonder moeite op naam van het bouwbedrijf. De korting die Oscar krijgt wordt moeiteloos doorberekend en we krijgen alles mee zonder te betalen. De afrekening komt later wel binnen via Oscar. Kwestie van vertrouwen.

Na een paar dagen uitrollen en verbinden zit alles op z’n plek en draaien we de hoofdwatertoevoer open. Geen water….

Alles nogmaals nagelopen en vaster gedraaid….nog geen water….

Alles goed aangesloten, water genoeg in de tank, watertoevoer open, afsluiter open……

Ach natuurlijk…. De wet van de communicerende vaten. We hebben de verdeel-unit net iets hoger gehangen dan de Grote IJzeren Buis. En het niveau van het water in het waterbassin ligt maar net boven de Grote IJzeren Buis. We missen waterdruk in de toevoer. Als het water uit het bassin wil communiceren met het water in de leidingen, moeten ze natuurlijk wel verbonden zijn. Het water zal niet door de verdeler stromen zo lang er nog lucht bovenin de verdeel-unit zit. We sluiten nog een T-stuk aan op de verdeel-unit met een afsluitbare slang naar boven om het systeem van bovenaf bij te vullen.

Nu kan de knop om en stroomt het water naar de buizen. De gieter en de emmers kunnen voorlopig aan de kant.