Elektriciteit on/off

Een verhaal over de aansluiting van elektriciteit, regeltjes, problemen en oplossingen. Zonder veel foto’s en met details over dit proces. Voor die-hard liefhebbers van ons blog en mensen die ook overwegen op La Palma een energievol bestaan op te bouwen.

Een tegenvaller ten aanzien van ons project begon eigenlijk al een maand of 4 geleden. Nadat we een deel van ons grondstuk hadden verkocht aan Andreas en Ulrike hadden we in onze begroting een paar posten weer aangevuld en opgepoetst. We hadden hiermee het idee dat we de financiering van ons project weer helemaal op orde hadden en voor eventuele tegenvallers hadden we een kleine buffer overgehouden. De enige post die nog met onzekerheid was omgeven was de aansluiting van onze huizen op elektra en water.

Al tijden hebben geleden hebben we er bij Oscar op aangedrongen vlot werk te maken van vooral de aansluiting van elektra op het netwerk. Door Ruud uit Puntagorda zijn wij op onze hoede voor dit proces. Bij hem duurt niet alleen het administratieve deel van dit proces al meer dan een half jaar, ook weten we dat de kosten behoorlijk kunnen oplopen.

Tijdens onze onderhandelingen met Oscar over de kosten van de bouw van ons project hadden we mede door Ruud voor de aansluitingen een flinke post begroot.

Freddy is de vaste elektricien van Oscar. We hebben hem al een paar keer ontmoet en de man weet duidelijk ruim voldoende van zijn vak. Vier maanden geleden is hij begonnen met het regelen van de aansluiting voor elektriciteit. Hij gaat de aansluiting van de elektriciteit niet alleen voor ons regelen, er moet natuurlijk ook een aansluiting komen voor Andreas en Ulrike. Ons gezamenlijke grondstuk grenst aan de oceaankant aan een weg. Dit wordt ook de toegangsweg voor hun huis en onze vakantiehuisjes. Schuin tegenover onze gezamenlijke inrit is een grondstuk dat vroeger verdeeld was in terrassen, maar dat tegenwoordig alleen wordt begroeid door wat rommelige struiken en dennenbomen. Op dit grondstuk staat op een meter of 30 van onze oprit en 10 meter van de weg een houten paal. Deze paal draagt de kabels voor de elektra van onze benedenbuurvrouw. Vroeger hebben de kabels ook doorgelopen tot het oude huis boven ons grondstuk, maar die lijn is jaren geleden al afgekoppeld. Het leek ons een eenvoudige oplossing om deze oude lijn te herstellen en onze gezamenlijke aansluitingen hieraan te bevestigen. Wat volgde was een typische Canarische mallemolen van regelgeving. Ik leg het uit in een verkorte versie.

Allereerst is het voor aansluiting op een bestaande elektriciteitspaal nodig om toestemming te vragen aan de eigenaar van het grondstuk waar de betreffende paal op staat. Hier begon het proces van Freddy 4 maanden geleden. Niemand van de buren kon ons vertellen wie eigenaar was. Mogelijk was het te achterhalen via een lokale makelaar die het grondstuk een paar jaar geleden in de verkoop had. Na veel omzwervingen kwam Freddy er via zijn eigen kennissenkring achter dat het betreffende grondstuk niet één, maar een hele familie aan eigenaren had die door overerving samen eigenaar waren geworden. En die eigenaren moeten het samen eens zijn dat wij de lijn (die zij zelf niet gebruiken) aansluiten op onze huizen. Van de 7 eigenaren wonen er 2 in Venezuela en 5 op de Canarische eilanden. Gelukkig treedt één van de zussen uit Los Llanos op als vertegenwoordiger van de familie. Freddy heeft inmiddels uitgevonden bij het gemeentehuis dat de aansluiting niet simpelweg kan worden doorgetrokken, maar dat er allereerst op het terrein van de 7 eigenaren een extra houten paal moet worden gezet. Vanuit deze paal moet vervolgens een kabel onder de weg door gelegd worden naar het begin van onze oprit. Omdat het alles bij elkaar nogal wat graafwerk met zich meebrengt, ziet de zuster uit Los Llanos haar kans schoon om een flinke compensatie voor haar familie uit de wacht te slepen. Als wij haar grondstuk willen gebruiken, wil zij dat wij ook voor haar een aansluiting bij de nieuwe paal regelen. Freddy deelt ons mee dat wij er goed aan doen om deze compensatie te accepteren, omdat we anders via een omweg een andere lijn moeten kiezen. Een optie die veel meer zal gaan kosten.

We stemmen er schoorvoetend mee in en vragen Freddy om bij de gemeente na te vragen wat we verder moeten regelen, een opgave van de kosten te maken en in een tijdsplan duidelijk te maken wanneer de aansluiting klaar kan zijn. Het is duidelijk dat wij pas kunnen verhuizen als de aansluiting op de elektra is geregeld. En Oscar heeft aangegeven dat hij eind oktober (tel daar op z’n Palmees een maand bij op) met ons huis klaar wil zijn. We vragen Freddy om er een beetje haast mee te maken.

Afgelopen 2 weken kwamen de antwoorden via Freddy binnen. Als onze gemeenschappelijk aansluiting helemaal door de ambtelijke molen is zullen er een hele reeks stempeltjes op formulieren moeten komen. Allereerst is daar de nieuwe houten paal die 7 meter naast de huidige paal zal staan, precies 3 meter van de weg. Deze paal moet worden voorzien van een Betonnen basement van 1,5 bij 1,5 bij 1,5 meter! De extreme voorliefde voor groteske bouwnormen neemt hier wel erg bizarre vormen aan. Met een bijbehorend kostenplaatje. Daarnaast moet de lijn onder de weg door worden gegraven. We hebben voor deze klus Alexi in de gedachten. De basisaansluiting voor onze huisjes en die van onze buren die op onze oprit zal worden geplaatst moet komen in een kast van 1,6 meter breed. Hierbij kunnen vast Jorge en Angel helpen en anders wil ook hierbij Alexi wel helpen. In de calculatie van Freddy zijn de kosten voor het Beton, het graafwerk van Alexi en de elektrakast door Jorge en Angel niet opgenomen. Maar de overgebleven calculatie komt met zo’n pittig prijskaartje dat wij ernstig moeten overleggen met onze nieuwe buren. De stempeltjes komen blijkbaar niet gratis op de papieren.

Freddy begrijpt onze situatie en kan er waarschijnlijk ook niet zo veel aan doen. Hij schroeft zijn deel van de begroting zo veel mogelijk naar beneden en legt ons uit hoe het proces zal lopen om de aansluiting te realiseren.

Allereerst moet je bij de netbeheerder (Endesa) je toekomstige gebruik reserveren. Freddy rekent voor ons een fraaie 3-fase aansluiting met ruim vermogen en bijbehorend prijskaartje en geheel volgens Palmese traditie ruim binnen de normen. Voor onze nieuwe buren en de eigenaren van het grondstuk aan de overkant komt een 1-fase aansluiting. Duurt 2 a 3 weken.

Daarna mag je bij het gemeentehuis een licentie voor de werkzaamheden aanvragen. Duurt zeker 3 weken.

Met de licentie mag het werk aan de nieuwe paal, de onderdoorgang onder de weg en de hoofdelektrakast beginnen. In de tussentijd schrijft aannemer Oscar een plan waarin staat dat de bouw van de huisjes voorlopig is afgerond (obra final provisional). Reken op minimaal 3 weken.

Deze documenten worden gepresenteerd aan een technicus die een officiële tekening maakt van de aansluiting. Die worden ingeleverd bij de netbeheerder voor toestemming. Duurt 2 a 4 weken.

Nadat (en als) de toestemming is gegeven voor de aansluiting regelt Endesa een technisch medewerker om de connectie te maken, zeg maar hij steekt de stekker er in. De termijn hiervoor is normaal 2 a 3 weken, maar de werknemers hebben het nogal eens druk, langer is geen uitzondering.

We kunnen er in het meest gunstige geval op hopen dat de aansluiting begin volgend jaar klaar is. Ruim na de oplevering van ons huis… Grr.

We overleggen met onze nieuwe buren over de situatie. We hadden namelijk afgesproken dat we de kosten van de aansluiting samen verdelen. Voor hun is het lange tijdsplan voor de aansluiting niet zo’n probleem, ze moeten nog beginnen met bouwen. Het is voor hen echter wel even schrikken als we het prijskaartje presenteren. Ze vragen ons of we al hebben overwogen hebben om de aansluiting te schrappen en zelfvoorzienend (off-grid) te gaan. We rekenen beide scenario’s door en komen tot de conclusie dat de kosten die we moeten maken voor een elektra-aansluiting inclusief de 16 zonnepanelen die we sowieso hadden bedacht, ongeveer even hoog zullen zijn als wanneer we de aansluiting schrappen en in plaats daarvoor 9 grote accu’s bijplaatsten. Navraag hierover bij onder andere Hans uit Puntagorda, die al een dergelijk systeem heeft staan en eigenlijk zonder zijn aansluiting kan, levert op dat we hiermee ongeveer voldoende moeten hebben voor het gebruik voor het hele project.

De 2 kleinere huisjes die we gaan bouwen zullen we gaan verhuren aan vakantiegangers. We gaan ervan uit dat er in het eiland met haar voorliefde voor groteske bouwnormen voorwaarden worden verbonden aan de continuïteit van een stroomvoorziening, zeker bij verhuur. En we komen er achter dat dit nogal mee lijkt te vallen. Voor ons eigen huis zijn er geen normen. Als je zelf zonder elektra wilt zitten dan moet je dat zelf weten. Voor de verhuur is het slechts nodig dat je met zekerheid kunt aangeven dat er altijd stroom beschikbaar is. Daar kan zelfs de netbeheerder in de praktijk niet helemaal aan voldoen, de stroom valt ook in ons huidige huurhuisje soms uit of wisselt sterk van kracht. Maar de oplossing voor ons project is even simpel als goedkoop. Hans kwam er mee. Een generator. Ontzettend duur in gebruik en enorm vervuilend, maar altijd bruikbaar en precies binnen de norm. Aan ons de taak om uit te rekenen hoe we zoveel energie kunnen opslaan voor donkere dagen dat we dit apparaat nooit hoeven te gebruiken. Zo komen we uit op de 9 grote accu’s voor ons complex.

We bespreken de plannen met onze nieuwe buren en zijn er eigenlijk al van overtuigd dat we de dure aansluiting op het net niet gaan nemen. Samen met hen gaan we de komende weken offertes aanvragen voor zonne-energiesystemen bij verschillende technici en fabrikanten. We weten natuurlijk niet precies hoeveel panelen we moeten hebben voor het opwekken van de stroom en hoeveel accu’s we moeten bijplaatsen om energie op te slaan voor de avonden en voor de paar dagen per jaar dat op ons zonnige eiland de zon niet schijnt. Ook hier biedt Hans uitkomst. Hij heeft afgelopen jaren nauwkeurig bijgehouden hoeveel zijn panelen opbrengen, wanneer en hoeveel zijn accu’s zijn opgeladen en hoe vaak er bij zijn huidige systeem een tekort ontstond. Dat blijkt nogal mee te vallen. Samen met onze buren besluiten we dat wij eerst een proefopstelling aan leggen. We schatten het verbruik en onze energie-opslagbehoefte in voor ons huis en leggen dit systeem voorlopig aan. Digitaal kunnen we natuurlijk prima volgen wanneer onze accu’s leeg dreigen te raken. We moeten dan even voorzichtig zijn met energieverbruik. Het hele systeem is modulair, wat wil zeggen dat je zowel zonnepanelen als accu’s vrij makkelijk kunt bijplaatsen. Als we in de proeffase iets tekort komen kunnen we dat eenvoudig uitbreiden. En als het allemaal na een winter met donkere dagen blijkt te werken, plaatsen we voor de vakantiehuisjes een zelfde hoeveelheid panelen en accu’s bij. We hopen dat de generator ongebruikt in Casa Gerard blijft staan en zullen Endesa (en onze familie onderburen) vertellen dat we geen gebruik zullen maken van de aansluiting.

Irrigatie

Het is zomer op La Palma en onze gekochte en bij elkaar gehoarde plantjes hebben veel water nodig. Tot afgelopen week gaven we alle planten en boompjes met de emmer en de gieter water. De plantjes vinden het prima en vooral de verzamelde struikjes hebben het goed naar hun zin. Maar we krijgen langzamerhand steeds meer plantjes om te verzorgen en met het verder inrichten van onze tuinen werd het tijd voor een makkelijkere aanpak.

Al toen we een paar jaar geleden het grondstuk kochten stond op het hooggelegen deel van het terrein een enorme waterbak. We hadden al snel het idee om die te gebruiken als voorraadbak voor onze irrigatie. We knapten em op, maakten de bak waterdicht en begonnen begin juni de bak te vullen met schoon bergwater. Een klein straaltje water van 1,5 a 3 liter per minuut (1 a 2 waterrechten) stroomt sindsdien in het grote bassin. Zo nu en dan moest de buitenwand nog even worden bijgepunt om de tank zo waterdicht mogelijk te maken. Heel langzaam steeg het water tot enkelhoog, kniehoog en inmiddels zo hoog dat we bijna moeten zwemmen om de wanden te controleren op loslatende verf en scheurtjes.

Een paar weken geleden bereikte het water het niveau van de Grote IJzeren Buis waar Alexi en Juan Carlos destijds een afsluiter op hadden gemaakt in Casa Gerard. Door deze buis gaat het water van de tank naar onze tuinen stromen.

Na het openzetten van een grote oude gietijzeren schuif blijkt dat een ijzeren koppelstuk een beetje water lekt en opnieuw moet worden gelast. Als we Jorge vragen hoe we dit het beste kunnen maken, blijkt de oplossing al onderweg. De betonmolen waar zij het beton voor de afdekvloer mee aan het draaien zijn is kapot en er is een lasser onderweg om de boel weer aan elkaar te lassen. De behulpzame man vindt het geen enkel bezwaar om het koppelstuk in Casa Gerard even aan te punten. Ook Jorge en Angel vinden het in elkaar knutselen van de slangen leuker dan het draaien van het beton en helpen ons op weg met de eerste verbindingen.

We hebben bedacht het irrigatiesysteem in 2 delen aan te leggen. Voorlopig leggen we een basissysteem aan met grote buizen. Vanuit de grote buizen wordt het water steeds verder verdeeld in kleinere buizen. In de toekomst willen we aan de laatste kleine buizen op verschillende plekken een sproei- of druppelsysteem koppelen voor de tuinen van de vakantiehuisjes en de fruitboompjes.

Naast ons systeem leggen we ook direct een aansluiting aan voor onze toekomstige buren. Een grote buis zal naar hun huis gaan zodat zij ook water uit het enorme waterbassin kunnen gebruiken. We leggen ons systeem aan binnen in Casa Gerard. Het systeem begint met een filter. Daarna houden we ruimte voor een pomp. Omdat het water voor de beregening rechtstreeks uit het bassin komt is de waterdruk slechts afhankelijk van de hoogte van het waterniveau. Op dit moment zit er in het bassin een meter water. Het bassin staat op de hoogte van de tuinen rond Casa Gerard. In deze tuinen staan op dit moment onze meeste plantjes. Eén meter waterhoogte resulteert in een druk van 0,1 bar. Dat is misschien net genoeg om een stroompje water op gang te brengen, maar zeker niet genoeg voor een bevloeiingssysteem. Zelfs als het water in het bassin stijgt tot de maximale hoogte, zal de druk op dit terras niet hoger worden dan 0,4 bar. Ter vergelijking: op waterleidingen in Nederland staat tussen de 1,5 en 2,5 bar druk. Dat zullen we minimaal ook nodig hebben voor het beregeningssysteem. Vandaar de pomp in de toekomst. De Karmando-tuin naast ons huis ligt ongeveer 3 meter lager dan het waterbassin. De druk op de leidingen zal daar op dit moment 0,4 bar bedragen en de druk op het daaronder gelegen terras loopt op naar 0,7 bar. Puur door het verschil in hoogte. Nog niet genoeg voor een beregeningsinstallatie, maar voorlopig al wel genoeg om de plantjes met de slang te besproeien.

Het irrigatiesysteem is verdeeld in 3 groepen. Eén voor de terrassen ten noorden van ons huis, één voor ons terras aan de zuidkant en één voor de tuinen van de vakantiehuisjes en de nog te planten sinaasappelboompjes op Antonio’s Paadje. We kopen een royale hoeveelheid buizen, koppelstukken, hoekstukken en afsluiters bij de Bolsa de Aguas, een bouwmarkt voor de boeren, een beetje vergelijkbaar met de ouderwetse boerenbond. Het blijft opmerkelijk hoe goed en vriendelijk we elke keer geholpen worden bij de verschillende winkels. Als we vertellen dat we aan het bouwen zijn in het naburige La Punta en dat Oscar onze aannemer is, zet de medewerker de gekochte onderdelen zonder moeite op naam van het bouwbedrijf. De korting die Oscar krijgt wordt moeiteloos doorberekend en we krijgen alles mee zonder te betalen. De afrekening komt later wel binnen via Oscar. Kwestie van vertrouwen.

Na een paar dagen uitrollen en verbinden zit alles op z’n plek en draaien we de hoofdwatertoevoer open. Geen water….

Alles nogmaals nagelopen en vaster gedraaid….nog geen water….

Alles goed aangesloten, water genoeg in de tank, watertoevoer open, afsluiter open……

Ach natuurlijk…. De wet van de communicerende vaten. We hebben de verdeel-unit net iets hoger gehangen dan de Grote IJzeren Buis. En het niveau van het water in het waterbassin ligt maar net boven de Grote IJzeren Buis. We missen waterdruk in de toevoer. Als het water uit het bassin wil communiceren met het water in de leidingen, moeten ze natuurlijk wel verbonden zijn. Het water zal niet door de verdeler stromen zo lang er nog lucht bovenin de verdeel-unit zit. We sluiten nog een T-stuk aan op de verdeel-unit met een afsluitbare slang naar boven om het systeem van bovenaf bij te vullen.

Nu kan de knop om en stroomt het water naar de buizen. De gieter en de emmers kunnen voorlopig aan de kant.

Paradijsvogelbloem

De paradijsvogelbloem of strelitzia is een grootbladerige plant die fraaie kleurrijke bloemen heeft. De plant groeit van oorsprong in Zuid-Afrika. In Nederland moet de plant in de winter naar binnen, op La Palma kan de plant jaarrond buiten blijven. De plant komt op La Palma vrij veel voor en onze kennismaking dateert al van een jaar of vier geleden. Toen we een bouwkavel bezochten in het naburige Arecida stond onder een al jaren overlopende watertank een enorm en prachtig exemplaar.

strelitzia

Natuurlijk willen wij in onze toekomstige tuinen ook graag dergelijke mooie bloeiende planten en deze stond hoog onze “to-hoard-list” als wij planten verzamelend door verlaten tuinen struinen.

Een poos geleden kwamen wij via een klein paadje vanaf ons grondstuk langs een oude watertank met daarnaast een onbewoond huisje. In de tuin naast het huisje stonden wel 100 royaal uitgegroeide Strelitzia-struiken. Waarschijnlijk een overblijfsel van een vroegere kwekerij. Het huisje en de tuin lijken al jaren geleden verlaten. Het idee was om een keertje langs te gaan om er een paar exemplaren uit te steken. Maar de grond was hard en rotsig en de kluiten van de planten erg omvangrijk. Daarnaast blijkt het erg lastig om de stengels met wortel uit de grond te trekken. Ze breken vrij makkelijk net boven de grond af en stengels zonder wortels willen vast niet zo goed groeien. Onbegonnen werk, misschien kwam er een betere mogelijkheid.

Anderhalve week geleden was er opeens reuring op het oude tuintje met de strelitzia’s. Er stond een kleine graafmachine en het grondstuk naast het oude huisje werd samen met de tuin ontdaan van planten om er iets anders mee te doen. Er worden vast avocado-bomen op gezet. De prijs van de avocado’s is momenteel zo hoog dat iedereen op het eiland avocado-bomen wil planten. Wij hebben ook een paar oude avocado-bomen op ons grondstuk staan maar hebben er voor gekozen geen nieuwe boompjes bij te planten. Sowieso is het op dit moment erg lastig om aan jonge avocado-boompjes te kopen en daarnaast denken we dat het best mogelijk is dat als de boompjes eenmaal groot zijn, de prijzen weer zo ver gedaald zijn dat we net zo goed fruitboompjes hadden kunnen planten met vruchten die we zelf lekkerder vinden.

Maar goed, de tuin met de oude strelitzia’s werd omgeploegd en de afgedankte planten waren aan de kant op een bult geschoven. Bewapend met een takkenknipper en een stapel zamuro’s (Canarische naam voor emmers van 42 liter, een klein model cementkuub) gingen wij in de late uurtjes op pad. Na 2 avonden sjouwen (de oude tuin ligt een stuk lager aan een ongebruikt oud wandelpad) en 12 volle zamuro’s verder hebben we een mooi aantal strelitzia’s van een verdrogingsdood kunnen redden. We hebben ze meteen uitgeplant in ruimere bakken. Een paar planten hadden zulke grote wortelkluiten dat we ze direct in onze tuin hebben gezet. Eén bij casa Gerard en twee in de Karmando, onze toekomstige Japanse tuin. We hopen dat ze het naar hun zin hebben en dat we de rest levend en misschien in bloei kunnen planten in de tuinen van de vakantiehuisjes.

Achteruit en vooruit kijken met veel foto’s

Het is een jaar geleden dat we ons tijdelijke huisje in Voorthuizen achterlieten en definitief naar La Palma vertrokken. Het was een onrustige tijd waarin nog veel moest worden geregeld en waarin nog veel onduidelijk was. Op La Palma hadden we natuurlijk na veel gehannes ons felbegeerde grondstuk inmiddels gekocht en de eerste voorbereidingen voor de bouw waren door Alexi reeds in gang gezet. We wisten ook dat we in ieder geval voorlopig in het leuke huisje van Aguate mochten wonen. De container met spullen was onderweg, evenals de aanvraag voor de bouwvergunning voor ons toekomstige woonhuis. Maar of de plannen die we in de loop van de jaren hadden gesmeed wel te realiseren waren, we waren er nog niet zeker van. Zou het ons gaan lukken om Finca Las Prinsas neer te zetten zoals we het in onze gedachten en op papier al klaar hadden? In het voortraject was ons één ding wel duidelijk geworden: het ging vast anders lopen dan gepland. Bewust hadden we gewacht met het aanvragen van de bouwvergunning voor de vakantiehuisjes. Eerst maar eens in gesprek met de aannemer om te kijken of we voldoende spaarcentjes hadden meegenomen, en om uit te zoeken of er niet nog meer rare hobbels op de weg zaten of konijnen in hoeden. Toch waren we vol goede moed. Ons mooie plan moest toch kunnen slagen.

Zeker het eerste half jaar was het soms een emotionele achtbaan. Maar het mooie eiland maakte veel goed en stukje bij beetje kreeg ons plan steeds meer vorm en werd het steeds leuker. Nu we terugkijken op ons eerste jaar is de tijd omgevlogen. Veel dingen zijn anders gelopen dan we hadden verwacht. Uit de hoge hoed kwamen allerlei leuke, lastige, bijzondere en indrukwekkende gebeurtenissen. Het leven is het afgelopen jaar hectischer en intensiever geweest dan we gewend waren.

Wat is er veel gebeurd het afgelopen jaar. De brand dwars door El Paso, die al vlot werd overvleugeld door de vulkaanuitbarsting, veel vegen en vluchten voor de aswolken, akkoord met de aannemer zodat we zijn begonnen met de bouw van ons huis en stiekem ook alvast met het eerste vakantiehuisje, registratieperikelen, formulieren met veel stempeltjes, tuinen bedenken en aanleggen, soms met de hulp van familie, een deel van het grondstuk verkopen waardoor we overgaan naar plan B, dat vervolgens bijzonder veel op een vroege versie van Plan A blijkt te lijken en wat ons naast leuke nieuwe buren ook de welkome extra financiële armslag geeft om het project af te maken zoals we in de beste versies hadden gehoopt, en het langzaam inburgeren op een eiland waar de mensen dit soort zaken met wat meer afstand en geduld bekijken.

Het is leuk om te zien hoe veel er is veranderd in de korte tijd dat we hier zitten. Met ons, maar vooral ook op ons grondstuk. Vandaar een uitgebreide fotoreportage met de verschillen tussen het moment dat we aankwamen (aangevuld met een paar foto’s die al iets eerder waren genomen) en nu. Dit keer alle foto’s onderaan het blog. Voor en na.

De toekomst

We kijken heel enthousiast vooruit. Het leven bevalt ons hier prima en we raken steeds beter thuis in de gewoonten van ons nieuwe land. Aan de lange periode van onzekerheid tijdens de voorbereiding lijkt langzaam een eind te komen. Binnenkort zal ons huis af zijn en kunnen we verhuizen naar ons eigen grondstuk. En vandaar verder met de bouw van de 2 vakantiehuisjes, het zwembad, de jacuzzi’s en de tuinen. Het zal nog wel een jaartje duren voordat alles af is en we de eerste gasten kunnen ontvangen. De onzekerheid waarmee ons jaar begon wordt langzaam ingewisseld voor een vastomlijnde toekomst. Of passen we ons aan aan de gebruiken van het eiland? En wachten we de dingen vaker gelaten af, maken we ons minder druk om zaken waar we toch geen invloed op kunnen hebben en zien we wel hoe het allemaal loopt? Uiteindelijk gaat het toch weer anders dan we nu verwachten, maar uiteindelijk komt het zeker goed. En daar hebben we zin in.

Cocina

Het is nog één week voordat de vakantie begint voor de bouwvakkers op ons grondstuk. Jorge en Angel zijn bezig met de afwerking van de muren en het dak en binnen is de gipsploeg bezig de muren wit en glad te maken. Wij kunnen alleen een kijkje nemen als de heren ’s avonds weg zijn.

Wij zijn de laatste weken voornamelijk bezig om het interieur van de 3 huisjes bij elkaar te zoeken. Volgens de planning van Oscar is ons huis rond eind september zo’n beetje af. Dat betekent ook dat wij ons rond die tijd kunnen bezighouden met het schilderen van de binnen- en buitenwanden en met het plaatsen van de keuken.

Al in Nederland waren we destijds begonnen met het ontwerpen van de keukens voor ons huis en de vakantiehuisjes. Ikea heeft voor het ontwerpen van een keuken een makkelijk en overzichtelijk digitaal ontwerpprogramma. Je maakt het ontwerp in 2 en 3-D, voegt toe welke apparaten je in de keuken wilt en er rolt een lijst uit met alle onderdelen die je moet gaan bestellen.

Op La Palma heeft Anita van de gecombineerde lijsten voor de 3 keukens een handig Excel-bestand gemaakt. Een hele lijst met onderdelen voor 3 keukens. Elk paneeltje, scharniertje en schroefje staat er op. Samen natuurlijk met de prijs in Nederland, de prijs op La Palma, kolommen voor wel of niet besteld, binnengekomen en nog te bestellen. Sinds het begin van het jaar houden we de website van de grote blauwe keukenwinkel in de gaten voor aanbiedingen. Beetje voor beetje sprokkelen we alle onderdelen voor de keukens bij elkaar. Dan weer zijn de frontjes voor de deuren in de aanbieding, dan weer krijg je korting op pootjes of plintjes. Zo langzamerhand hebben we de meeste apparaten besteld en zijn de kastjes voor onze keuken compleet.

Af en toe moeten we opties die we destijds in Nederland bedacht hadden wegstrepen omdat de onderdelen hiervoor niet leverbaar zijn op de Canarische Eilanden. Zo zijn pootjes en plinten slechts leverbaar in de hoogte van 8 cm en niet in 11 cm. De hoogte van het werkblad komt hiermee voor de gemiddelde Palmero prima uit, maar met onze lengte is een hogere keuken prettiger. De lokale marmerhandel biedt uitkomst. Zij kunnen een extra dik marmeren blad maken en met een beetje manoeuvreren met de hoogte van de pootjes, komen we toch weer uit op de gewenste hoogte.

Alle onderdelen van de keuken beginnen aardig wat ruimte in te nemen. Het achterkamertje van het huisje naast ons, dat we zo lang mogen gebruiken van de verhuurster, is al strak vol gebouwd en ook het halletje in ons eigen huisje staat al tot het plafond vol gestapeld met dozen en apparatuur. Gisteravond ging de laatste grote bestelling kastjes voor onze keuken digitaal de deur uit. Met nog een fraaie korting en net op tijd voordat ook de blauwe keukenwinkel zijn prijzen met ingang van augustus fors verhoogde. Net als in Nederland lopen ook hier de prijzen voor met name bouwmaterialen flink op. Het bezorgt aannemer Oscar de nodige zorgen en wij zijn blij dat we met hem voor de bouw een vaste prijs hebben afgesproken.

Vreugdedansje

Afgelopen week was een drukke week vol afspraken. Jorge en Angel zijn begonnen aan de binnenkant van ons woonhuis. Wij hebben een vrij gedetailleerd beeld hoe het er binnen uit gaat zien, maar als de heren de maten van de keuken en de badkamer aan het uitzetten zijn blijkt er ineens een boel te regelen. De eerste helft van de week stond in het teken van bezoekjes aan de grote blauwe winkel, badkamer- en meubelzaken en de plaatselijke tegelhandel voor de tegels in de keuken. Het is goed dat we in de buurt zijn om te kunnen overleggen. Elk detail wordt doorgesproken en wat we in de loop van de tijd hebben bedacht krijgt langzaam vorm. En het wordt mooi.

De tweede helft van de week hadden we tijd om de tuin naast ons huis verder in te richten. De zomer is losgebarsten en dat heeft zijn weerslag op de plantjes die we de laatste maanden hadden opgekweekt en gekocht. Door de felle zon van de laatste tijd zag de kwekerij er een beetje mistroostig uit. Zeker de sinaasappelboompjes die nog geen plekje in de tuin hadden gekregen, begonnen onheilspellend veel bladeren te verliezen. We besloten dat het beter was om ze zo veel mogelijk uit te poten en de rest, ook van de overige plantjes uit de kwekerij, in ruimere bakken te verpotten en een plekje te geven uit de volle zon, onder één van de avocadobomen.

Vier sinaasappelbomen komen in de Karmando, achterin de Japanse tuin, naast onze hottub. We maken het terrein vlak en de boompjes komen in een nette lijn voor een lelijke cementmuur. Weer zijn we een stapje dichter bij de bouwvakkers. Langzaam jagen we ze voor ons uit.

Het werken in onze toekomstige tuin in de subtropische zon is heerlijk. We zien de Karmando vorm krijgen en ook dit wordt mooi. Tijdens het planten krijgen we bericht van de architect. Alhoewel Oscar alvast is begonnen om ons eerste vakantiehuisje te bouwen, hebben we hiervoor officieel nog geen bouwvergunning. Het is een al langer lopend verhaal over de registratie van dit deel van ons grondstuk. En hoewel we het idee hebben dat we in de afrondende fase van dit proces zitten, is het daarna nog zaak om toestemming te krijgen van de Cabildo, zeg maar de eilandregering, afdeling toerisme. En wat schetst onze verbazing? Zonder dat zij eerst hebben gewacht totdat alle papieren bij het Registro voor elkaar zijn, hebben ze alvast doorgewerkt aan de vergunningaanvraag. En de architect meldt dat we alvast een voorlopige goedkeuring hebben. Als de overige stukken zullen worden aangeleverd, kan de gemeente de bouwvergunning afgeven. Weer een stapje dichterbij het verwezenlijken van het project. Reden voor een vreugdedansje.

Oprit

Afgelopen maanden was het voor ons vrij rustig op het bouwterrein. De mannen van Oscar bouwen rustig verder aan het dak van ons toekomstige huis en het wordt al te warm om bezig te gaan met planten in één van onze nieuwe tuinen.

Aan onze rust kwam begin vorige week een eind toen Alexi, geheel volgens afspraak, kwam om een begin te maken aan de voorbereiding van de grondwerkzaamheden op het kavel van Andreas en Ulrike naast ons. Eerst kwam Antonio met de kleine pala om de oprit vrij te maken.

Het is de bedoeling om de toegangsweg iets te verplaatsen. De muur aan de voorkant van de oprit zal worden opgehoogd en de weg naar boven zal hier op een meter parallel aan lopen. Voor het bouwen van de oprit en de nieuwe muur heeft Alexi Tibor en Alberto in de gedachten. Beide heren hebben ons bij de laatste muur achter de vakantiehuisjes ook geholpen. Alberto op de kleine pala voor het aanleveren van stenen en cement en Tibor die de stenen in de muur puzzelt. Jeroen mag weer helpen met het maken van het cement en het aanleveren van de stenen.

Dus werd de wekker weer afgestoft en begonnen de dagen vroeg met het verzamelen van zware stenen voor de muur. Het is een pittige klus. In anderhalve week is de bestaande onregelmatige muur omgetoverd tot en strakke afscheiding met een geleidelijke helling omhoog. De muur wordt op deze manier een voortzetting van de kleine muur aan het begin van de oprit. Daar hebben we een paar maanden geleden al een mooie ronding in gemaakt. Die ronding wordt ook gemaakt in deze muur. Daarna loopt de muur ongeveer een halve meter hoger dan de weg mee naar boven.

We verzamelen stenen uit het hoger liggende terrein van Andreas en Ulrike. Daar ligt ook nog een mooie stapel goede bouwstenen die wij destijds al hadden verzameld om te gebruiken in een muur bij ons huis. Tibor wil die stenen graag als eerst gebruiken. Buenas piedras. We ontkomen er niet aan ook onze stenen voor de muur te gebruiken. Maar de muur is lang en al snel zijn ook stenen nodig die hoger op het terrein liggen. Twee oude natuurstenen muren worden door Alberto zonder veel moeite omgehaald en we hebben genoeg stenen om de nieuwe muur af te maken. Het restant aan oude muren dat nog op het terrein van Andreas en Ulrike staat zal ook voor een groot deel verdwijnen als hun bouwkavel wordt geëgaliseerd. Daar komen dan vast wel weer buenas piedras uit die wij weer kunnen gebruiken voor de laatste muur op ons terrein.

Als over een tijdje de bouw vordert en er geen vrachtwagens meer naar boven gaan, zal aan het eind van de oprit een inrit voor onze nieuwe buren worden gemaakt verder naar boven en kunnen onze toekomstige gasten rechtdoor rijden naar hun parkeerplaats. Voorlopig maken we het terrein egaal en leggen we op het steilste stuk een nieuw spoor beton. Naast het nieuwe betonspoor, aan de bovenkant van de oprit, zullen Andreas en Ulrike een hoge muur laten bouwen, die de afscheiding van hun bouwkavel zal worden. Deze muur zal over de oude oprit komen en parallel lopen aan de muur die we afgelopen week hebben gebouwd.

Aan het begin van de inrit is nu nog een rommelige helling. Daar willen we in de toekomst, ook met de bocht mee, een mooi spoor naar boven maken. Het oude cement dat daar deels lag en later is aangevuld door morsende betonwagens, zullen we weghalen. Naast de sporen komen kleine stenen. Een oude betonnen trap die nu nog aan het begin van de oprit staat, zal binnenkort al verdwijnen en het lijkt ons een mooi idee om in de ronding tussen het begin van de oprit en het basement van Casa Belg (het huisje zonder dak) een border met bloeiende planten te maken. Maar ja, we kunnen daar wel ideeën bij hebben, dat deel van het terrein is helemaal niet meer van ons. Het hoort inmiddels bij het kavel van onze nieuwe buren. Ze vinden het vast niet erg dat wij alvast plannen hebben voor het begin van hun project.

Karmando

Ons toekomstige woonhuis ligt op een gigantisch kavel van ongeveer 2.000 m2. Het is onderverdeeld in 3 terrassen, het huis staat op het middelste terras. Op het terras van ons woonhuis komen aan beide kanten van het huis tuinen. Aan de zuidkant, richting de vakantiehuisjes komt een betegeld terras met een grote stenen barbecue. Aan de noordkant komt onze Japanse tuin met grote hottub. Karin en Armando kwamen afgelopen week helpen met het begin van de Japanse tuin.

Het is de bedoeling om achterin de tuin een grote 2-persoons hottub te bouwen. De tub zelf zal worden gebouwd van beton, met daar omheen een rand van natuurstenen. Anita en Karin verwijderen eerst onkruid op de helling en gaan daarna stenen verzamelen. Door de regen van afgelopen winter zijn er van de helling achter de vakantiehuisjes flinke stenen gevallen. Ze liggen op de muur en moeten daar sowieso weg als we met de elektra bezig gaan. Ze maken de muur vrij en de pala zal later de stenen naar de noordelijke tuin brengen.

We willen de hottub telkens voor gebruik opnieuw vullen met bergwater. Het water komt uit een bron hoog in de bergen en stroomt via allerlei leidingen in het grote waterbassin op het terras boven ons woonhuis. In de week dat Karin en Armando bij ons waren legde buurman Alexi de laatste hand aan de aansluiting van het bergwater en begon het grote bassin zich te vullen. Een continu straaltje van 1,5 liter water per minuut. We hebben uitgerekend dat het ongeveer een half jaar zal duren totdat het enorme bassin helemaal vol is.

Het water voor de hottub zal worden opgewarmd door een zonneboiler of door een warmtepomp die werkt op zonnepanelen. Na het badderen in de hottub laten we het water weglopen in een grote waterbak midden in de tuin. Dit wordt ook een betonnen bak, maar iets minder hoog dan de jacuzzi. Hierin komt bamboe, voor de Japanse sfeer. Deze bak zal min of meer vol blijven staan met water, zodat er misschien ook ruimte is voor andere waterplanten. Het teveel aan water in deze bak stroomt weer omlaag naar een grote ton waarin we ook regenwater van het dak van ons huis in opvangen. Deze staat onder het terras van de Japanse tuin en net naast de groentetuin. Prima water voor de plantjes.

Ondertussen staat Armando te popelen om gewapend met schep de gaten voor het beton van beide bakken uit te graven. Jeroen helpt met de achteruitloop-schep en het waterpas. Als de gaten gegraven zijn blijft er tijd over om de paden vanaf ons huis, langs de bamboebak naar de hottub te maken. Het is een pittig klusje, maar na 2 dagen klussen komen de contouren van de Japanse tuin in zicht.

Alle gebiedsdelen op ons grondstuk krijgen de namen van mensen die gevraagd of ongevraagd, hun sporen hebben achtergelaten op het betreffende deel. Zo hebben we Antonio’s pad naar onze parkeerplaats, Casa Belg en Casa Gerard, genoemd naar de zwervers die er in de loop van de tijd in hebben gezeten en Terra Marcellis, een terras boven de parkeerplaats, waar we een paar weken geleden de eerste 4 olijfbomen hebben geplant. De nieuwe tuin krijgt een Japanse naam. Karmando.

Cerveza de las tejas

We wonen op een eiland vol tradities. Net als in de rest van Spanje worden vooral de Christelijke Heiligen vereerd met een ruime hoeveelheid aandacht en bijpassend aantal vrije dagen. In Nederland is het vieren van tradities veel beperkter. Naast een handje vol Christelijke traditionele feestdagen gaat alleen voor de verjaardag van de Koning of de bevrijding de vlag van zolder.

Maar tijdens de bouw van een huis gaat in Nederland steevast de vlag uit als het hoogste punt van het dak is bereikt. De vlag gaat aan de hoogste balk en de opdrachtgever komt langs met drankjes. Pannenbier. Een fraaie traditie, die wij ook en misschien wel juist omdat we hier zijn in ere willen houden. En vandaag was het zo ver. Timmerman Juan Carlos heeft samen met Jorge en Angel de balkenconstructie voor het eerste Canarische houten dak voor ons huis gemaakt. Een ingewikkelde houten constructie die hij in de werkplaats op maat had voorbereid.

Pannenbier kennen de bouwvakkers hier eigenlijk niet. Maar toen we vanmiddag aankwamen met bier en hapjes was de nieuwe traditie direct welkom. De vlag moeten we er maar bij bedenken, maar het eerste dak op ons huis krijgt duidelijk vorm. En weer ziet het bouwwerk er meer uit als een woonhuis. Terwijl de bouwvakkers zich de biertjes goed laten smaken, fantaseren wij alvast hoe het zal worden als beide daken af zijn.

De mannen verwachten al deze week beide Canarische daken dicht te hebben. Daarna zullen Jorge en Angel de pannen er op leggen. Maar eerst is het feest. Cerveza de las Tejas. Pannenbier.

Watertank

We wonen al weer meer dan 9 maanden op La Palma. Toen we in augustus vorig jaar aankwamen was de voorbereiding van ons project al in volle gang. Eén van de dingen die we naast de voorbereiding van het terrein en de afspraken met Oscar zo snel mogelijk wilden regelen, was het repareren van het grote oude waterbassin. Het waterbassin staat op het hoogste deel van ons huiskavel, achter Casa Gerard. Het is een enorm ding van ongeveer 16 meter lang, 10 meter breed en zeker 2 en een halve meter diep. Er kan ongeveer 400 kuub water in. Genoeg voor de helft van onze jaarlijkse benodigde hoeveelheid gietwater voor de tuin.

dronefoto uit 2020 van grondstuk met boven Casa Gerard de lege watertank

Aan het eind van het droge seizoen, tegen de winter, wordt water schaarser en vaak duurder. Het is de bedoeling om elk jaar voor die tijd het bassin vol te hebben, zodat we ook in de droge maanden gietwater hebben voor de tuinen.

Maar in augustus was er al snel veel ander werk aan de winkel. De ingestorte muren werden opgeknapt, er was veel contact met Oscar over de begroting en met alle dingen er omheen, kwam de watertank laag op de to-do-lijst. Daarnaast gooide de vulkaan letterlijk roet in het eten. Met een constante toevoer van nieuwe as was het schoonvegen van het bassin onbegonnen werk.

Maar toen de vulkaan eindelijk gestopt was en aannemer Oscar begin dit jaar aan de slag ging met de bouw, kwam het project Watertank weer hoog op de lijst te staan. In februari begonnen we met het leegruimen van het bassin. In de loop van de tijd was er allerlei rommel ingewaaid en gegooid. De vulkaan had het daarna bedekt met een flinke laag as. Dus we konden aan de slag met de bezem en de schep.

De bodem en de zijkanten moesten zorgvuldig worden schoongemaakt. Daarna konden we bezig met Morcem Dry. Een middel dat het meest wegheeft van een mengsel tussen gips en cement. Het zorgt ervoor dat de scheuren en de kieren die in de loop van de tijd in het bassin zijn ontstaan worden afgedicht. Volgens buurjongen Alexi, die vaker met het goedje heeft gewerkt, moet het voldoende zijn om het bassin waterdicht te krijgen. Zijn familie heeft het bassin naast de onze. De bassins zijn gebouwd op de ongelijke rotsige ondergrond, zonder dat er een stevige betonconstructie onder zit. We moeten er daarom vanuit gaan dat de muren nog steeds een beetje werken. Ook het aanbrengen van de Morcem Dry zal niet helemaal voorkomen dat het waterbassin in de toekomst langzaam een beetje water zal verliezen.

Om de grootste barsten te dichten, adviseerde hij een duurdere versie te nemen, die flexibeler is. Na het schoonmaken maken we eerst de grootste gaten dicht met cement en vervolgens dichten we alle kieren met het goedje. We mengen 2 componenten en smeren de scheuren vol met een grote blokkwast.

Als de grote scheuren dicht zijn beginnen we het bassin helemaal wit dicht te schilderen met de gewone Morcem Dry. We mengen de zakken met water en kunnen voor het mengen een grote mixer gebruiken van Oscar. Op advies van Alexi en de leverancier schilderen we ook deze pasta op de muren met een grote blokkwast. De eerste keer horizontaal en 2-4 uur later moet hier een tweede laag verticaal overheen. Hierdoor worden ook de kleinere kieren stevig volgedrukt. Het is zwaar werk, maar het gaat heel aardig en na een dag hebben we een mooi vlakje wit gemaakt. De tank is alleen erg groot, en in dit tempo zijn we zeker 2 a 3 weken aan het schilderen.

Na nog een dagje met de blokkwast komt bouwvakker Jorge kijken wat we precies aan het doen zijn. Hij vindt dat het anders en sneller kan. Hij vraagt ons waarom we de pasta niet spuiten. Hij heeft wel een spuit en we kunnen een compressor van Oscar lenen.

Het gaat inderdaad veel sneller met de spuit en ook op deze manier is het geen probleem de kieren goed dicht te krijgen. Al snel hanteert Anita de spuit als een volleerde schilder en mixt Jeroen ondertussen de zakken met water. Het gaat zelfs zo snel dat Jeroen moeite heeft Anita bij te houden en al snel komt het eind van de eerste lading zakken Morcem Dry in zicht.

Het blijkt de laatste tijd erg lastig te zijn om aan bouwmaterialen te komen. Dat hadden we ook al begrepen van Oscar en van de bouwvakkers. Het blijkt ook een hele klus om extra Morcem Dry te bestellen. Afgelopen week kwam eindelijk een palet nieuwe zakken binnen. 16 Zakken, waar we op 20 hadden gehoopt. Meer was er echt niet te krijgen.

We gingen er afgelopen woensdag meteen vroeg mee aan de slag. In 2 dagen is vrijwel het hele bassin strak wit van binnen. Zo stralend wit dat we vrijdag met een zonnebril de vloer hebben afgemaakt.

We hadden dit blog graag af willen sluiten met een foto van een helemaal witte watertank. Het kleine stukje dat nog moet zijn precies de 4 zakken die we misten in de bestelling.